Tạp chí Khoa học Đo đạc và Bản đồ: Tóm tắt số 22 (tháng 12/2014)

Cập nhật : 31/12/2014
Lượt xem: 23
Tóm tắt nội dung một số bài báo khoa học đăng tải trên Tạp chí Khoa học Đo đạc và Bản đồ số 22 (tháng 12 năm 2014)

1. VẤN ĐỀ LÀM KHỚP CÁC GIÁ TRỊ DỊ THƯỜNG ĐỘ CAO TRỌNG LỰC CỤC BỘ VÀ GPS/THỦY CHUẨN TRONG BÀI TOÁN HIỆN ĐẠI HÓA HỆ ĐỘ CAO QUỐC GIA
Tác giả: PGS. TSKH. HÀ MINH HÒA - Viện Khoa học Đo đạc và Bản đồ
Tóm tắt:
Bài báo khoa học này xác định tiêu chí lựa chọn các điểm độ cao hạng I, II có các giá trị tuyệt đối của các hiệu giữa dị thường độ cao GPS/thủy chuẩn và dị thường độ cao trọng lực cục bộ nhỏ hơn 10 cm để xây dựng mô hình quasigeoid quốc gia cuối cùng trên cơ sở làm khớp các giá trị dị thường độ cao GPS/thủy chuẩn với các giá trị dị thường độ cao trọng lực cục bộ theo phương pháp collocation trung phương. Ngoài ra, bài báo còn đề xuất phương pháp làm khớp các giá trị dị thường độ cao nêu trên bằng cách hiệu chỉnh các hệ số khai triển điều hòa cầu của mô hình EGM2008 dựa trên các thế nhiễu trên các điểm cơ sở hạng B.

2. PHƯƠNG PHÁP TÌM KIẾM CÁC TRỊ ĐO THÔ TRONG QUÁ TRÌNH TÍNH TOÁN BÌNH SAI TRUY HỒI VỚI PHÉP BIẾN ĐỔI XOAY ĐỐI VỚI MẠNG LƯỚI ĐỘ CAO HẠNG I, II QUỐC GIA
Tác giả: ThS. NGUYỄN THỊ THANH HƯƠNG - Viện Khoa học Đo đạc và Bản đồ
Tóm tắt:
Bài báo này nghiên cứu phương pháp tìm kiếm các trị đo thô dựa trên nguyên tắc mođun cực tiểu trong quy trình của phương pháp bình sai truy hồi với phép biến đổi xoay và thử nghiệm tìm kiếm các trị đo thô trong mạng lưới độ cao hạng I, II quốc gia. 

3. XÁC ĐỊNH ĐẠI LƯỢNG ĐẶC TRƯNG ĐỘ TIN CẬY CỦA ĐƯỜNG CHUYỀN
Tác giả: PGS. TS. TRƯƠNG QUANG HIẾU, ThS. LÊ NGỌC GIANG - Trường Đại học Mỏ - Địa chất
Tóm tắt:
Bài báo đã đề xuất sử dụng tỷ số G(p) để giảm khối lượng tính đại lượng đặc trưng độ tin cậy của đường chuyền.

4. ĐÁNH GIÁ BIẾN ĐỘNG ĐẤT NGẬP NƯỚC PHỤC VỤ XÂY DỰNG CÁC GIẢI PHÁP ĐA LỢI ÍCH SỬ DỤNG BỀN VỮNG TÀI NGUYÊN ĐẤT NGẬP NƯỚC THỊ XÃ QUẢNG YÊN, TỈNH QUẢNG NINH VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA VIỄN THÁM VÀ GIS
Tác giả: PGS. TS. NHỮ THỊ XUÂN, TS. ĐINH THỊ BẢO HOA - Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội
Tóm tắt:
Bài báo tổng hợp, phân tích các yếu tố thành tạo và ảnh hưởng tới đất ngập nước thị xã Quảng Yên. Sử dụng phương pháp viễn thám và hệ thông tin địa lý thành lập ma trận biến động  và các bản đồ hiện trạng, biến động lớp phủ mặt đất giai đoạn 2004 -2013,  bản đồ hiện trạng đất ngập nước năm 2013 làm cơ sở đề xuất các giải pháp đa lợi ích sử dụng hợp lý đất ngập nước cho khu vực nghiên cứu. Phân tích các nguyên nhân gây biến động và đề xuất giải pháp đa lợi ích sử dụng hợp lý đất ngập nước khu vực nghiên cứu. 

5. BÀN VỀ PHÉP CHIẾU DÙNG CHO BẢN ĐỒ CHUYÊN ĐỀ CẤP TỈNH
Tác giả: TS. ĐỒNG THỊ BÍCH PHƯƠNG - Viện Khoa học Đo đạc và Bản đồ
Tóm tắt
Bài báo làm rõ một số yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn phép chiếu dùng cho bản đồ chuyên đề và đề xuất sử dụng phép chiếu UTM với k=0.9999, kinh tuyến trục địa phương cho nhóm bản đồ chuyên đề từ cấp tỉnh trở xuống. Hướng dẫn áp dụng hệ quy chiếu và hệ tọa độ quốc gia VN-2000 [1] do Tổng cục Địa chính ban hành năm 2001 (Thông tư 973) quy định áp dụng các lưới chiếu dùng cho bản đồ địa hình cơ bản, bản đồ hành chính, bản đồ địa chính. Đây là cơ sở để các ngành, các cấp xây dựng các quy định về cơ sở toán học cho các bản đồ chuyên đề phù hợp với mục đích sử dụng, nội dung, phương pháp thể hiện, điều kiện thành lập và sử dụng. Tuy nhiên, sự phát triển của khoa học công nghệ đã mang lại nhiều thay đổi trong thành lập và sử dụng bản đồ, đồng thời làm phát sinh những yêu cầu ngày càng cao đối với sản phẩm bản đồ và thông tin địa lý. Do vậy nhiều quy định hiện hành về cơ sở toán học của bản đồ đã trở nên không phù hợp.

6. ỨNG DỤNG VIỄN THÁM VÀ GIS THÀNH LẬP BẢN ĐỒ NGUY CƠ TRƯỢT LỞ ĐẤT TẠI TỈNH BẮC KẠN
Tác giả: ThS. NGUYỄN ĐÌNH TÀI, PGS. TS. NGUYỄN NGỌC THẠCH - Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội
Tóm tắt
Trong nghiên cứu này, chúng tôi đề cập đến việc ứng dụng tư liệu ảnh viễn thám độ phân giải cao kết hợp với khảo sát thực địa để thành lập bản đồ hiện trạng trượt lở đất. Kỹ thuật giải đoán bằng mắt tỏ ra phù hợp cho việc phát hiện vị trí các vết trượt lở đất dựa trên sự khác biệt về độ xám của ảnh, đặc biệt các dấu hiệu về sự thay đổi độ cao địa hình liên quan đến trượt lở cũng dễ dàng phát hiện nhờ chồng phủ ảnh vệ tinh lên mô hình số độ cao. Bản đồ nguy cơ trượt lở đất được thành lập bằng mô hình giá trị thông tin cũng được đề cập trong nghiên cứu này. Cuối cùng, nghiên cứu đã kiểm chứng bằng cách tính diện tích dưới đường cong (AUC-Area Under Curve) nhằm đánh giá độ chính xác của mô hình nghiên cứu.

7. ỨNG DỤNG KẾT HỢP VIỄN THÁM VÀ KỸ THUẬT PHÂN TÍCH KIẾN TRÚC CẢNH QUAN PHỤC VỤ PHÂN TÍCH BIẾN ĐỘNG HÌNH THÁI RỪNG KHU VỰC TÂY BẮC VIỆT NAM
Tác giả: TS. PHẠM MINH HẢI(1) , TS. BÙI QUANG THÀNH(2), KS. NGUYỄN THỊ LAN HƯƠNG(3) 
(1)Viện Khoa học Đo đạc và Bản đồ
(2)Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội  
(3)Cục Bản đồ Bộ Tổng Tham mưu
Tóm tắt:
Tình trạng khai thác, chặt phá rừng vẫn còn có chiều hướng tăng ở các tỉnh miền núi Tây Bắc nước ta. Rừng bị khai thác phục vụ mục đích làm cơ sở hạ tầng như đường giao thông, thủy điện và cũng để làm nương rẫy phục vụ người dân địa phương. Việc khai thác rừng đã làm cho rừng của các tỉnh phía Tây Bắc, đặc biệt là tỉnh Sơn La ngày càng kiệt quệ. Khi lớp phủ rừng bị phân mảnh, hệ sinh thái rừng liên quan trực tiếp đến đa dạng sinh học cũng bị ảnh hưởng, dẫn đến sự phân mảnh của môi trường tự nhiên, ảnh hưởng đến sự tồn tại của nhiều loài sinh vật và cuộc sống của con người. Nhóm nghiên cứu sử dụng kết hợp công nghệ viễn thám với các chỉ số định lượng cảnh quan để thành lập các bản đồ phân mảnh rừng. Bốn ảnh vệ tinh chụp khu vực Mường La, tỉnh Sơn La được sử dụng để phân tích sự thay đổi của hình thái rừng trong khu vực nghiên cứu. Phát triển phương pháp định lượng phân mảnh rừng có ý nghĩa khoa học và thực tiễn cung cấp dữ liệu cơ sở phục vụ nghiên cứu về tác động của sự phân mảnh rừng tới đa dạng sinh học cũng như công tác quản lý rừng nói chung. 

8. ỨNG DỤNG TIN HỌC VÀO CÁC BÀI TOÁN TRẮC ĐỊA TRONG KHẢO SÁT, THIẾT KẾ VÀ THI CÔNG XÂY DỰNG ĐƯỜNG HẦM
Tác giả: TS. ĐINH CÔNG HOÀ(1), ThS. HOÀNG THỊ THỦY(1), KS. NGUYỄN VĂN LÂM(2)
(1)Trường Đại học Mỏ - Địa chất
(2)Công ty Khai thác Khoảng sản Tây Nguyên, Tổng Công ty Đông Bắc, Bộ Quốc phòng
Tóm tắt:
Những năm gần đây, công nghệ và thiết bị hiện đại không ngừng phát triển, đang được ứng dụng rộng rãi trong công tác trắc địa. Đối với cơ sở dữ liệu địa hình, bản đồ được thành lập trong các hệ quy chiếu khác nhau (HN72, VN2000) và với các kinh tuyến trục khác nhau. Dữ liệu bản đồ số địa hình của các đơn vị sản xuất cũng rất đa dạng, được thành lập bằng các phần mềm khác nhau. Vì vậy nhu cầu của thực tế sản xuất cần chuyển đổi bản đồ về cùng hệ toạ độ thống nhất để thuận lợi cho công tác quản lý và sử dụng, đặc biệt là trong công tác khảo sát thiết kế và thi công đường hầm. Trong công tác thi công xây dựng đường hầm, việc định tuyến hầm theo các phương nằm ngang và thẳng đứng, độ cong ngang, cong đứng, độ dốc và mặt cắt hầm ở các vị trí khác nhau, đòi hỏi phải xác định chính xác, kịp thời và kết quả xử lý cần trực quan thông qua số liệu thiết kế và đo đạc.

9. NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG KIỂM KÊ ĐẤT ĐAI GÓP PHẦN THỰC HIỆN TỐT CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐẤT ĐAI VÀ ĐÁP ỨNG NHU CẦU KINH TẾ - XÃ HỘI
Tác giả: ThS. LÊ GIA CHINH, KS. PHẠM NHƯ HÁCH - Viện Nghiên cứu Quản lý Đất đai 
Tóm tắt:
Thống kê, kiểm kê đất đai là một nhiệm vụ xuyên suốt trong công tác quản lý nhà nước về đất đai. Thống kê, kiểm kê đất đai có vai trò, ý nghĩa to lớn không chỉ đối với quản lý nhà nước về đất đai mà còn đối với các lĩnh vực kinh tế - xã hội. Công tác kiểm kê đất đai, xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất được thực hiện theo định kỳ năm năm một lần, cung cấp các tài liệu, số liệu, bản đồ cho việc hoạch định chính sách, pháp luật, xây dựng và điều chỉnh các quy hoạch, kế hoạch có liên quan đến sử dụng đất phù hợp với tiến trình phát triển kinh tế - xã hội và quốc phòng, an ninh.